༄༅། །འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་བཞུགས་སོ། །

The Noble Mahāyāna Sūtra: The Wisdom of the Hour of Death

 

རྒྱ་གར་སྐད་དུ། ཨཱརྱ་ཨཱ་ཏ་ཛྙཱ་ན་ནཱ་མ་མ་ཧཱ་ཡཱ་ན་སཱུ་ཏྲ།

gyagar ké du arya atyaya jñana nama mahayana sutra

In the language of India: Āryātyaya-jñāna-nāma-mahāyāna-sūtra

བོད་སྐད་དུ། འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡི་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ།

böké du phakpa daka yeshé zhé chaba thekpa chenpö do

In the language of Tibet: phakpa daka yeshé zhé chaba thekpa chenpö do

In the language of English: The Noble Mahāyāna Sūtra The Wisdom of the Hour of Death

སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །

sangyé dang jangchup sempa tamché la chaktsel lo

Homage to all buddhas and bodhisattvas!

འདི་སྐད་བདག་གིས་ཐོས་པ་དུས་གཅིག་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་འོག་མིན་ལྷའི་རྒྱལ་པོའི་ཁང་བཟངས་ན་བཞུགས་ཏེ་འཁོར་ཐམས་ཅད་ལ་ཆོས་སྟོན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ནས་འདི་སྐད་ཅེས་གསོལ་ཏོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་འཆི་ཁ་མའི་སེམས་ཇི་ལྟར་བལྟ་བར་བགྱི།

diké dak gi töpa dü chik na chomdendé okmin lhé gyelpö khang zang na zhuk té khor tamché la chö tönpa dang jangchup sempa sempa chenpo namkhé nyingpö chomdendé la chaktsel né diké ché söl to chomdendé jangchup sempa namchi kha mé sem jitar tawar gyi

Thus I have heard at one time. The Blessed One was dwelling in the palace of the king of gods in Akaniṣṭha and teaching the Dharma to the entire retinue when the bodhisattva mahāsattva Ākāśagarbha prostrated to the Blessed One and asked him the following question, “O Blessed One, how should a bodhisattva view the mind at the moment of death?”

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བཀའ་སྩལ་པ། ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་འཆི་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པས་ན་དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པས་ན་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བས་ན་མི་དམིགས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས་ན་ཅི་ལ་ཡང་མི་ཆགས་པའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །སེམས་རྟོགས་ན་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ན་སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མི་བཙལ་བའི་འདུ་ཤེས་རབ་ཏུ་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་དེ་བཀའ་སྩལ་པ། །

chomdendé kyi katsel pa namkhé nyingpo jangchup sempa namchi bé dü kyi tsé da kayé shé gompar jao dé la da kayé shé ni chö tamché rangzhin gyi nampar dakpé na ngöpo mepé dushé raptu gompar jao chö tamché jangchup kyi sem su düpé na nyingjé chenpö dushé raptu gompar jao chö tamché rangzhin gyi öselwé na mimik pé dushé raptu gompar jao ngöpo tamché mitakpé na chi la yang mi chakpé dushé raptu gompar jao sem tok na yeshé yinpé na sangyé zhendu mi tselwé dushé raptu gompar jao chomdendé kyi tsik su ché dé katsel pa

The Blessed One replied, “Ākāśagarbha, at the time of death, the bodhisattva should cultivate the wisdom of the hour of death. As for wisdom of the hour of death, you should cultivate the perception of insubstantiality since all phenomena are naturally pure. You should cultivate the perception of great compassion since all phenomena are contained within bodhicitta. You should cultivate the perception referencelessness since all phenomena are naturally luminous. You should cultivate the perception of utter non-attachment since all things are impermanent. You should cultivate the perception of not searching for buddhahood elsewhere since the mind is wisdom when realized.” The Blessed One then spoke in verse:

ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་པས། །

chö nam rangzhin namdakpé

Since all things are by nature pure

དངོས་པོ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །

ngöpo mepé dushé gom

Cultivate the perception of insubstantiality.

བྱང་ཆུབ་སེམས་དང་རབ་ལྡན་པས། །

jangchup sem dang rap denpé

Since they are possessed of bodhicitta

སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །

nyingjé chenpö dushé gom

Cultivate the perception of great compassion.

ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བས། །

chö nam rangzhin öselwé

Since all phenomena are by nature luminous

དམིགས་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །

mikpa mepé dushé gom

Cultivate the perception of referencelessness.

དངོས་པོ་ཐམས་ཅད་མི་རྟག་པས། །

ngöpo tamché mitakpé

Since all things are impermanent

ཆགས་པ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་བསྒོམ། །

chakpa mepé dushé gom

Cultivate the perception of non-attachment.

སེམས་ནི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བའི་རྒྱུ། །

sem ni yeshé jungwé gyu

The mind is what causes wisdom’s arising

སངས་རྒྱས་གཞན་དུ་མ་ཚོལ་ཅིག །

sangyé zhendu ma tsöl chik

And so, look not for buddhahood elsewhere!

བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དེ་སྐད་ཅེས་བཀའ་སྩལ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ་ལ་སོགས་པའི་འཁོར་འདུས་པ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་དགའ་མགུ་ཡི་རངས་ནས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་མངོན་པར་བསྟོད་དོ། །

chomdendé kyi deké ché katsel pa dang jangchup sempa namkhé nyingpo lasokpé khor düpa tamché raptu gagu yirang né chomdendé kyi sungpa la ngönpar tö do

As the Blessed One spoke thus, Ākāśagarbha and the entire gathering all rejoiced with delight and praised what the Blessed One had taught.

འཕགས་པ་འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་རྫོགས་སོ།། །།

 

Translated by Lowell Cook, 2018.

/imager/images/22058/Buddha_Shakyamuni_CGLF_712c4e757e7f11f90332598bd8911e79.jpg

Buddha Śākyamuni

Courtesy of Chokgyur Dechen Lingpa Foundation.

Title:

འདའ་ཀ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མདོ།

’da’ ka ye shes kyi mdo

Wisdom at the Hour of Death Sutra

Author:

Buddha Śākyamuni

Description:

This short sutra condenses Mahāyāna pith instructions as to how one should practice at the time of death, with the recognition of the nature of mind and phenomena. An important sutra for several Tibetan lineages including the Nyingma lineage of Dzokchen, it was said to have been translated on Guru Rinpoche's recommendation for use as King Trisong Deutsen's daily practice.

Further Information and Resources:

You can also download Lhasey Lotsawa's earlier translation of this sutra along with two commentaries by Prajñāsamudra and Śāntideva in a free booklet published by Lhasey Lotsawa.

Samye Institute also offers a course built around video teachings of Kyapgön Phakchok Rinpoche giving experiential instructions based on his own contemporary commentary on the sutra.